is het kunst wat wij zien?

 

IS HET KUNST WAT WIJ ZIEN?

 

Na een zomer vol van de beeldentuinen in ons land, is het in de late herfst dat we op een zaterdag in Den Haag belanden. Als vanouds staat het Noordeinde op ons menu. Het gure weer lijkt hier van geen invloed te zijn op de drukke gezelligheid. Vol verwachting storten we ons op de galerieën. Het is elke keer weer een belevenis. Wat is er veel te zien. Met ons tweeën lopen we in en uit. Ik iets minder vaak. Even roken doe je op de stoep, niet waar.

We kijken naar wat de kunstmarkt biedt en proberen onze mening en drive voor ons eigen werk te toetsen. Als vanouds raken we al doende in gesprek over de kunst als verschijnsel. Wat is dat toch, kunst? In veel van wat we zien, zoeken we naar de bijdrage aan het hier en nu van onze tijd. Gestaag werken we ons zo pratend en kijkend door de straat. Er zijn erg mooi gemaakte stukken bij en interessante benaderingen. We zoeken verder naar wat ons raakt.

Halverwege spijbel ik een galerie en sta op de stoep te meimeren en rook mijn sigaret. Kunst lijkt zo weinig in een stroming te zitten. Met de komst van de abstracte kunst kwam lang geleden de grote vernieuwing. Kunst was niet langer slechts de verbeelding van de werkelijkheid. Het werd er deel aan, net zoals wij dat zijn. Het is een voorwerp dat iets met je doet, een object in twee of drie dimensies dat mee vormt aan de omgeving. maar ja, dat doet een boom ook. En nu? Wat is dan kunst? Hoe kun je het definiëren? Een voorwerp dat in wisselwerking treed met de omgeving? Zelfs het alledaagse. Pop art spreekt hiervan. Dat is echter wel lang geleden. Kunst zoekt zichzelf, probeert zichzelf te definiëren. Ik weet wat ik zoek en probeer te doen in mijn werk. Wat wordt er in de kunst als geheel gezocht en wat zie ik er van terug?

Ik kom er niet uit. M'n sigaret is op en samen gaan we verder op onze ontdekkingstocht. De tijd verstrijkt en voldaan komen we aan het eind van de straat. We lopen nog even binnen bij dat gekke winkeltje met kleurrijke snuisterijen. En spontaan worden we vrolijk en voelen ons meer hebberig dan we de straat door beleefden. Vreemd dat hier meer is dat ons lijkt te raken. We kopen een peper en zout stelletje dat waarschijnlijk in de kast zal belanden en lopen weer naar buiten.

In de auto op weg naar huis halen we de stukken voor de geest die ons raakten. Een aantal stukken waren zeer sterk in hun zuiverheid van het idee, sommigen waren erg mooi gemaakt en anderen droegen iets uit en raakten ons. De drie kwaliteiten die samen maken dat we elk onze eigen smaak hebben en samen naar een object kunnen kijken en ervaren of dit voor ons kunst is. Idee, vertaling en de toeschouwer. De eerste is het respect voor het idee, is het van waarde, origineel, krachtig, dat soort dingen. De tweede is respect voor het object. Hoe zuiver is het de kunstenaar gelukt in het object zijn uitgangspunt te vertalen. En als laatste van de drie het respect voor de toeschouwer. Kunst communiceert. Heeft het object de mogelijkheid in zich overdrachtelijk te zijn. Komt het idee over bij de toeschouwer of is er een getypte tekst bij nodig voor de uitleg.

Voor mij is kunst dat wat voldoet aan deze drie kwaliteiten.